معناى عرش
معناى عرش
الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ»
اولًا عرش چيست؟ كلمه عرش به فارسى؛ يعنى كرسى و تخت، خدا در سوره مباركه نمل مىفرمايد:
«أَيُّكُمْ يَأْتِينِي بِعَرْشِها»
يعنى تخت ملكه سبا، اين لغت عرش كه به معنى كرسى است، اين چه نوع كرسى و تختى است، «الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ» آن فرشتگانى كه قدرت دارند عرش خدا را حمل كنند، اين عرش چيست؟ «1» عرش طبق هدايت و توضيحات اهل بيت عليهم السلام، مقام فرمانروايى پروردگار عالم با علم، حكمت، عدل، ربوبيت، رحمانيت و رحيميت بىنهايتِ او به كلّ آفرينش است.
البته براى ما قابل حسّ نيست، عرش؛ يعنى مقام فرمانروايى حضرت حقّ بر كل هستى با صفات بىنهايت، كه مجرى اين اراده و كارگردان آن، فرشتگان حامل اين فرمانروايى هستند.
«الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَ مَنْ حَوْلَهُ» فرشتگان حاملان عرش الهى هستند، تعداد آنها را كسى نمىداند. قرآن هم بيان نكرده است، ولى فرشتگان به قدرى تعدادشان زياد است كه قابل شمارش نيستند، بنا به نقل كتاب «كامل الزيارات» امام صادق عليه السلام مىفرمايد: از روزى كه أبى عبدالله الحسين عليه السلام در كربلا دفن شدهاند، هر شب هفتاد هزار فرشته مأمور هستند از اول شب تا صبح به زيارت ايشان بيايند
|
دلا غافل ز سبحانى چه حاصل |
|
مطيع نفس شيطانى چه حاصل |
|
بود قدر تو افزون از ملائك |
|
تو قدر خود نمىدانى چه حاصل |
|
|
|
|
به فرشتگان فقط يك بار اجازه دادهاند كه به زيارت أبى عبدالله بروند.
ياران خود را مشاهده كنيد بر آنها واجب است، شما را يارى كنند، ياران شما به خاطر تواضع، شما را يارى كردند.
«الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَ مَنْ حَوْلَهُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ»
اين افراد حاملان عرش و تسبيحگوى خدا و تحميدگو هستند.
شما «الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ» هستيد؛ يعنى شما اين تشابه را با فرشتگان عرش داريد؛ زيرا بهترين عضو بدن خود را، روى خاك گذاشتهايد و در هر ركعت نماز دو مرتبه مىگوييد، «سبحان ربى الاعلى و بحمده»، يعنى به خدا عرض كرديد كه ما در خاكسارى كامل، تو را تسبيح و حمد مىكنيم.
«وَ يُؤْمِنُونَ بِهِ»
ملائكه عرش و مقامات بعد از آن، به پروردگار ايمان دارند، چند سال است كه مؤمن هستيد. ما قصد قهر كردن با خدا، پيغمبر و قرآن را نداريم، اين هم يك شباهت شما با ملائكه عرش است.
مسبّحين، تحميدكنندگان و مؤمنان واقعى به شما يارى مىرسانند:
«وَ يَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِينَ آمَنُوا»
يعنى از پروردگار درخواست مىكنند خدايا! اهل ايمان را كه به ما شباهت دارند، در آمرزش خود غرق كن.
«رَبَّنا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَحْمَةً وَ عِلْماً»
پروردگارا! تو علم و رحمت خود را در تمام هستى قرار دادى و هستى را با علم و رحمت خود گسترش دادى، تو به مؤمنان و به گناهان انسانها آگاه هستى. آنها را بيامرز، آيا دعاى ملائكه عرش مستجاب است؟
ظرايف آيه را متذكر نمىشوم، زيرا ما ظرفيت ياد گرفتن اين اسرار نداريم. حافظ مىگويد:
آسوده شبى بايد و خوش مهتابى خداوند بايد به ما ظرفيت فهم برخى از اسرار را بدهد؛ زيرا ظرفيت بسيار مهم است.
............................................................................
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::
وجوب صلوات در تشهّد
با توجه به امرى كه خداوند در مسئله صلوات بر پيامبر صلى الله عليه و آله در قرآن دارد و با توجه به اين كه شديداً دستور مىدهد تسليم او باشيد و با توجه به اين كه تمام خواستههاى پيامبر صلى الله عليه و آله عين وحى است و تفسير اوامر خداوند در قرآن به عهده پيامبر و معصوم است و كسى از پيش خود نمىتواند چگونگى و كيفيت اوامر حق را در قرآن بيان كند، خلاصه با توجه به تمام اين مراتب بايد دقت داشت كه صلوات در تشهّد را به همان صورتى ادا كرد كه پيامبر عزيز اسلام صلى الله عليه و آله مطابق با اصح روايات شيعه و سنى توضيح دادهاند.
اصح روايات فريقين مىگويد:
وقتى امر به صلوات بر نبىّ اكرم صلى الله عليه و آله نازل شد حضرت چگونگى صلوات را بدينگونه بيان كردند:
أللَّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ.
و وقتى شنيدند بعضى گفته بودند: «و على آل محمد»، از اين مسئله نهى كرده و فرمودند: با حرف «على» بين من و آل من جدايى نيندازيد كه بين بين من و آل من جدايى نيست .
برابر با امر قرآن كه فرموده:
[وَ سَلِّمُوا تَسْلِيماً] .
اگر كسى بخواهد مسئله تسليم را كه امر خداست نسبت به پيامبر صلى الله عليه و آله تحقق دهد بايد در تشهّد نماز همانگونه كه حقيقت وحى خدا و كلام پيامبر خداست صلوات بفرستد.
أللَّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ .
و اگر كسى در تشهّد صلوات را منحصر به پيامبر صلى الله عليه و آله كند بدون شك نماز او باطل است، چون از تشهّد واجب مقدارى نخوانده و هر كس از واجبات نماز چيزى كسر كند نمازش باطل است.
عموم برادران اهل سنت هم بايد بدانند كه انحصار صلوات بر پيامبر صلى الله عليه و آله در تشهّد نماز خلاف فتوا و حكم بزرگترين فقهاى اهل سنت است و بزرگان از علما و مفسران اهل سنت در فتاوى خود گفتهاند: صلوات بر پيامبر صلى الله عليه و آله بدون صلوات بر آلش مبطل نماز است.
در كتاب ارزشمند «الغدير» علامه امينى- كه از معجزات مؤلفات اسلامى است- رواياتى از كتب مهم اهل سنت نقل شده كه در آن روايات تصريح شده كه صلوات واقعى بدينگونه است :
أللَّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ.
برگرفته از پایگاه عرفان
استاد شیخ حسین انصاریان
